Những vấn đề pháp lý về dịch vụ Logistics trong lĩnh vực vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt tại Việt Nam từ thực tiễn Tỉnh Lào Cai / Mai Trung Thành; NHDKH TS Vũ Phương Đông - Mai, Trung Thành
Luận văn được nghiên cứu những vấn đề sau: - Tầm quan trọng và những đóng góp của Logistics vào kinh tế thế giới và Việt Nam - Lịch sử hình thành và phát triển dịch vụ Logistics tại Việt Nam; dịch vụ logistics đường sắt tại Việt Nam - Các quy định pháp lý hiện hành cho hoạt động Logistics tại Việt Nam. - Thực trạng Logistics tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế Tại Chương 1 của luận văn, tác giả đưa ra những nội dung tổng quát về logistics, bao gồm: khái niệm logistics; hệ thống quy phạm pháp luật tại Việt Nam về Logistics. Trong Chương này, luận văn đồng thời chỉ ra những tác động của pháp luật thế giới lên pháp luật về logistics tại Việt Nam cũng như xu hướng xây dựng pháp luật về logistics theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Tại Chương 2 của luận văn, tác giả đưa ra thực trạng hoạt động của ngành logistics đường sắt trong thời kỳ mới dựa trên các đặc điểm của tỉnh Lào Cai – nơi giao thoa của nhiều tuyến vận tải đường sắt quan trọng, đồng thời có lịch sử ngành logistics đường sắt lâu đời. Qua thời gian tồn tại và phát triển, logistics đường sắt đã có những bước phát triển không ngừng, những đóng góp mà ngành đường sắt đã và đang mang lại cho đất nước hiện nay là vô cùng to lớn về mặt kinh tế.. Tuy nhiên, bước vào thời kỳ mở cửa theo lộ trình cam kết của WTO thì hoạt động logistics sử dụng vận tải đường sắt đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập. Các chính sách phát triển logistics đường sắt chưa thực sự hiệu quả, thị phần vận tải đường sắt suy giảm, hạ tầng kỹ thuật của ngành đường sắt xuống cấp trầm trọng. Ngoài ra, vận tải đường sắt còn chịu sự cạnh tranh khốc liệt từ các loại hình vận tải khác như đường bộ và đường hàng không, vốn được đầu tư phát triển rất mạnh trong những năm gần đây nhờ cơ chế xã hội hóa linh hoạt, đây là điểm yếu cốt lõi khiến vận tải đường sắt và logistics đường sắt kém phát triển. Lý giải cho thực trạng phát triển trì trệ của logistics đường sắt, tác giả chỉ ra một số nguyên nhân, bao gồm: Những hành vi vi phạm Luật Đường sắt gây ảnh hưởng đến an toàn đường sắt; Chính sách đầu tư phát triển đường sắt còn nhiều vướng mắc; Chính sách phát triển dịch vụ logistics chưa cụ thể mà chỉ mới dừng lại ở mức chiến lược. Tại Chương 3 của luận văn, tác giả tập trung đưa ra những giải pháp cho những hạn chế, bất cập trong việc phát triển dịch vụ logistics trong vận tải hàng hóa bằng đường sắt tại Chương 2. Các nhóm giải pháp được đề cập đến không chỉ mang tính trực tiếp, tức thời mà còn tuân theo những định hướng của chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển dịch vụ Logistics và vận tải đường sắt. Những giải pháp được đưa ra trên cơ sở tham khảo thành tựu và thất bại trong lĩnh vực logistics đường sắt của một số quốc gia trên thế giới. Tuy điều kiện kinh tế xã hội của các quốc gia là khác nhau nhưng tính đặc thù của ngành vận tải đường sắt là giống nhau, do đó, Việt Nam cần học tập kinh nghiệm thành công của một số quốc gia trong việc xã hội hóa đầu tư đường sắt như Nhật Bản – nội dung đã được đề cập trong phần 3.2 của luận văn. Các giải pháp cụ thể bao gồm: Nâng cao chất lượng an toàn của hành lang đường sắt; Xây dựng các trung tâm kết nối dịch vụ logistics với các loại hình vận tải khác như đường bộ, đường hàng không, đường thủy; Nâng cao chất lượng hạ tầng đường sắt trong đó tập trung xây dựng tuyến đường sắt khổ rộng và đường sắt cao tốc. Ngoài những giải pháp nâng cao chất lượng hạ tầng đường sắt, việc xây dựng nhiều chính sách mở trong xã hội hóa nguồn vốn đầu tư cho ngành đường sắt là giải pháp dễ thực hiện nhất, đồng thời có thể cải thiện hiệu quả cho ngành vận tải đường sắt mà không tốn kém nhiều kinh phí vốn đã hạn hẹp từ nhà nước.